Από τους παλιούς οργανοπαίκτες και τραγουδιστές του Μοριά μέχρι τον Παναγιώτη Λάλεζα
Από το Λυγουριό και το Άργος μέχρι την Αμερική και τον Παναγιώτη Λάλεζα
Υπάρχουν οικογένειες που δεν κληροδοτούν μόνο ένα όνομα, αλλά μια ολόκληρη πολιτιστική παρακαταθήκη. Η οικογένεια Λάλεζα αποτελεί μία από αυτές τις περιπτώσεις, καθώς η ιστορία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μουσική παράδοση του Μοριά, της Αργολίδας, της Κορινθίας και των Σπετσών, ενώ οι ρίζες της φτάνουν μέχρι τις ελληνικές κοινότητες της Αμερικής.
Σήμερα, ο Παναγιώτης Λάλεζας αποτελεί τον πλέον αναγνωρίσιμο συνεχιστή αυτής της πορείας. Γεννημένος στην Αρχαία Κόρινθο, μεγάλωσε μέσα σε ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου το δημοτικό τραγούδι, οι μουσικές αφηγήσεις και οι μνήμες των παλαιότερων γενεών αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας. Από πολύ μικρή ηλικία ακολούθησε τον δρόμο της παραδοσιακής μουσικής και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, αγαπητός όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην ομογένεια του εξωτερικού.
Όμως η ιστορία της οικογένειας ξεκινά πολλές δεκαετίες πριν από τον ίδιο.
Σύμφωνα με τα οικογενειακά στοιχεία που διασώζει και μεταφέρει ο Παναγιώτης Λάλεζας, ένας από τους σημαντικούς κρίκους της οικογενειακής αλυσίδας ήταν ο γάμος του προπάππου του με την Ελένη Αλεποχωρίτη Γκρέτση από το Λυγουριό. Η οικογένεια Γκρέτση υπήρξε ιδιαίτερα γνωστή για τη μουσική της παράδοση και τη σχέση της με την οργανοποιία.
Μέλη της οικογένειας μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Εκεί, το επώνυμό τους αποδόθηκε στα αγγλικά ως Gretsis ή Grachis, όπως συνήθιζαν να καταγράφουν τα ελληνικά ονόματα οι αμερικανικές αρχές και οι κοινότητες των μεταναστών. Οι Έλληνες της ομογένειας τούς γνώριζαν ως Γκρέτσηδες ή Γκράχηδες.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν απλοί μετανάστες. Ήταν μουσικοί, βιολιστές και κατασκευαστές μουσικών οργάνων, οι οποίοι απέκτησαν σημαντική φήμη στις ελληνικές κοινότητες της Αμερικής. Τα εργαστήριά τους κατασκεύαζαν όργανα που συνόδευσαν γενιές Ελλήνων μεταναστών, ενώ η παρουσία τους συνέβαλε ουσιαστικά στη διατήρηση της ελληνικής μουσικής ταυτότητας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Παράλληλα, στην Αργολίδα και ιδιαίτερα στο Άργος, η οικογένεια συνδέθηκε με τη μουσική και τη λαϊκή διασκέδαση της εποχής. Στις οικογενειακές αναφορές συναντώνται τα ονόματα Μονές , καθώς και οι αναμνήσεις από τα περίφημα καφέ-αμάν του προπολεμικού Άργους, χώρους που αποτέλεσαν κέντρα μουσικής δημιουργίας, ψυχαγωγίας και κοινωνικής ζωής.
Έτσι, μέσα από μια διαδρομή που ξεκινά από το Λυγουριό, περνά από το Άργος, την Κορινθία και τις Σπέτσες και φτάνει μέχρι τις ελληνικές γειτονιές της Αμερικής, ξεδιπλώνεται η ιστορία μιας οικογένειας που υπηρέτησε τη μουσική με πολλούς τρόπους: ως τραγουδιστές, οργανοπαίκτες, οργανοποιοί, αλλά κυρίως ως φορείς της ελληνικής παράδοσης.
Ο Παναγιώτης Λάλεζας αποτελεί σήμερα τον σύγχρονο εκφραστή αυτής της μακράς διαδρομής. Με τη φωνή, τη γνώση και τη διαρκή παρουσία του στο ελληνικό δημοτικό τραγούδι, συνεχίζει μια παράδοση που δεν έμεινε κλεισμένη στα οικογενειακά αρχεία ή στις παλιές φωτογραφίες, αλλά εξακολουθεί να ζει, να ακούγεται και να συγκινεί.
Η ιστορία της οικογένειας Λάλεζα είναι, τελικά, μια ιστορία συνέχειας. Μια ιστορία που ενώνει τον Μοριά με την ομογένεια, τις παλιές γενιές με τις νέες και τη μουσική παράδοση με το σήμερα. Και αυτή ακριβώς η συνέχεια είναι που δίνει ιδιαίτερη αξία στην πορεία της οικογένειας και στον άνθρωπο που την εκπροσωπεί σήμερα, τον Παναγιώτη Λάλεζα.
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
Η οικογένεια Λάλεζα αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα αυτής της συνέχειας. Από τους παλαιούς τραγουδιστές και οργανοπαίκτες του Μοριά μέχρι τον σημερινό εκπρόσωπό της, τον Παναγιώτη Λάλεζα, η μουσική παραμένει όχι μόνο τέχνη αλλά τρόπος ζωής, μνήμη και πολιτιστική κληρονομιά.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο στοιχείο της ιστορίας της: ότι η παράδοση δεν έμεινε στις παλιές φωτογραφίες και στα αρχεία, αλλά συνεχίζει να ζει, να τραγουδιέται και να συγκινεί, περνώντας από γενιά σε γενιά, όπως ακριβώς συμβαίνει εδώ και δεκαετίες στην οικογένεια Λάλεζα.
Για το Argolida tv www.dritsas.gr – Αφιέρωμα στην οικογένεια Λάλεζα και τη διαχρονική προσφορά της στην ελληνική μουσική παράδοση.